Bahçe Düzeni Değil Peyzaj
Peyzajın yavaş yavaş Türkiye’de önemsenmeye başladığını belirten Betül Aküzüm, hala olması gereken seviyeye erişmediğini açıklıyor.
Peyzajın sadece bahçe düzeni olarak algılandığı günlere geride kalıyor. Keza Betula Landscape Architecture’ın sahibi Peyzaj Mimarı Betül Aküzüm’ün getirdiği tanım bunu kanıtlar olsa gerek. Aküzüm, peyzajı şöyle tanımlıyor: “Peyzaj konu olarak bireyin dış mekanda yapı, doğa ve çevre ile olan ilişkisini düzenleyen planlayan bir alandır.” Uzun yıllardan beri sektörün içerisinde olan Betül Aküzüm, 1990 yılında Ege Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü’nü bitirdikten sonra sektörün önemli firmalarında çalışma fırsatı bulmuş. 1995 yılına gelindiğinde ise kendi firmasını kurmaya karar vermiş. Danışmanlık, teknik uygulama ve bahçe bakım hizmetleri alanlarında faaliyet gösteren firma, 2008 yılında yakaladığı 2.5 milyon Euro’luk cirosu ile de dikkat çekiyor. Betula Landscape Architecture ile peyzaj mimari planlama, Betula Garden Service ile teknik peyzaj uygulama ve bahçe bakım ve Betula Garden Store ile doğrudan pazarlama satış ve internetten satış hizmeti veren firmanın ortak çalışmaları yürüttüğü alanlar içerisinde ise gayrimenkul yatırım firmaları, mimarlık ofisleri, müteahhit firmaları ve belediyeler yer alıyor. Betül Aküzüm, peyzaj ve turizm ilişkisi ve firması hakkındaki sorularımızı yanıtladı.
Faaliyet gösterdiğiniz sektörün değerlendirmesini yapar mısınız?
Peyzaj mimarisi genelde inşaat sektörü içinde değerlendirilmek doğru olacaktır. İnşaat yatırımının artmasıyla beraber sektördeki önemi gün geçtikçe artmıştır. Artık 10-15 sene önceleri inşaatın bitimiyle beraber yapılan son bir düzenleme gibi yanlış kanaatler ortadan kalkıyor. Yatırım projeleriyle beraber çalışmalar projelerin bitirilip, bitki ithalatçısı firmaların artmasıyla, fidanlıkların kalite ve kantitelerinin artması, ürün sağlayıcıların her alt kategoride uzman ekiplerin oluşması ile çok kısa bir zamanda kendi başına bir sektör haline gelecektir.
2008 yılında gerçekleştirdiğiniz ciro ne kadar? 2009 yılına dair hedefiniz nedir? Kaç kişiye istihdam sağlıyorsunuz?
Hedefimiz bu sene kriz dolayısıyla geçen yılki ciromuzu revize edip 2.5 milyon Euro civarında bir rakamı tutturmaktır. Proje ağırlıklı çalıştığımız için değişkenlik gösteren bir yapıdadır. Ana kadromuz, 25-30 kişi civarındadır. Teknik kadro, idari kadro ve saha kadrosuyla çalışırken, bir o kadar da uzman ekip çalıştırmaktayız.
Peyzajın Türkiye’deki gelişiminden ve gelinen noktadan bahseder misiniz?
Ben ilk meslek hayatıma başladığımda peyzajın kelime anlamıyla ne olduğunu anlatmakta çok zorlanıyorduk. Bugün gelinen noktada peyzaj konusunda çok yol kat ettik. Yeni insanların ve kullanıcıların peyzaj hakkında kafalarında bir fikir oluştu. Yine de tam olarak ‘dünya normlarında mıdır?’ derseniz, öyledir diyemem. Çünkü biz işimiz gereği dünyayı çok sık bir şekilde takip etmek durumundayız. Dünyada peyzaj mimarları, ülkelerin yaptıkları ülkesel anlamda planlarda karar verecek pozisyondadır. 5-10 yıllık planlarda hangi bölgede ne yapılacağını alan fizibiliteleri yaparak çevre mühendisleri, mimarlar, inşaat mühendisleri gibi bir grubun içerisinde karar verici niteliktedir. Biz henüz bu noktaya ulaşamadık.
Turizmde, özellikle yabancı turisti Türkiye’ye çekebilmek için peyzaj önemli bir yer tutuyor olsa gerek. Bu kapsamda çalıştığınız oteller var mı?
Turizm sektörü ülkemiz için önemli bir yer alırken maalesef turizm yatırımcıları bir çevre peyzaj projelerine yeterince bütçe ayırmıyor. Tesisin etkinlik alanları olan yeşil alanları çoğu zaman iyi değerlendirmekten kullanılıyor. Çalıştığımız otellerin yanı sıra son zamanlarda, gelişen projeler başta İngiliz ve Almanlar olmak üzere yabancıları doğrudan Türkiye’de mülk satın alması ile şekilleniyor. Özellikle, güneş sahillerimizde yabancılara satışa yönelik bir çok yatırım var.
Sizce peyzaj, turizm açısından bakıldığında Türkiye’de yeterince önemseniyor mu?
Hayır, birkaç projenin dışında inşaat yatırım maliyetinin yüzde 5-6’sını geçtiğini söyleyemem. Olması gereken oranın dünya ile karşılaştırıldığında yüzde 15-25 arasındadır.
Peyzajın turizme kazandırabileceklerinden bahseder misiniz?
Golf sahaları, aquaparklar, spor alanları planlamalı ve pazarlanmalıdır. Hayvanat bahçeleri, eğlence merkezleri, tatil beldeleri, turizm konaklama tesisleri, parklar, ulaşım yolları, tarihi yerler ve kentler bu açıdan tekrar gözden geçirilip planla ve bütçeleri çıkartılıp, uygulanmaya biran önce geçilmelidir. Peyzaj, konu olarak bireyin dış mekanda yapı, doğa ve çevre ile olan ilişkisini düzenleyen planlayan bir alandır. Turizm denildiğinde aklımıza ilk önce tatil ve konaklamayı içine alan hotel turizmi gelirken, bunu zenginleştirerek yukarıda anılan diğer etkinlikler ile destekleyerek gerek yerli gerek yabancı turistlere farklı alternatif turizm şekilleriyle hizmet verebiliriz.
2008 yılında gerçekleştirdiğiniz projelerden bahseder misiniz?
Emaar Turkey, Toskana Vadisi, Kalkan Lavanta, Topkapı Merkez Evleri, Gebze Tatlıkuyu vadisi aklımıza ilk gelen kurumsal işlerden. Bunun yanı sıra Beykoz Konakları, AcarKent, Kemer Country Kütük Evler, villa ve residence uygulamalarımız da mevcuttur.
Devam eden projeleriniz hakkında bilgi verir misiniz?
Emaar Turkey, Kalkan Lavanta şu anda devam etmekte olan kurumsal işlerimiz. Bir de yurt dışında Romanya’da devam eden birkaç projemiz var.
Özellikle altını çizmek istediğiniz bir şey var mı?
Peyzaj yatırım planlaması çok önemlidir. İnşaat maliyetlerini düşüren ve yapıyı zenginleştiren fonksiyon ve estetik tasarımların bir iş olması sebebiyle tüm yatırımcıların ve müteahhit firmaların, bu konuda gereken önemi ve hassasiyeti gösterecekleri projelerin mutlaka başarılı olacağına inanıyorum. Bu konuda yapılması gereken, yurt içinden veya yurt dışından konusunda uzman bir peyzaj mimarı ekiple yola çıkmak olduğu kanaatindeyim.
-Betül Aküzüm
